Souvenir di Montagna – Souvenir da las muntognas
«Souvenir di Montagna» è il titel da l'ovra dad Umberto Cavenago ch'è da vesair visavi l’hotel Kulm. Il lieu sez è ina memoria da las regurdientschas da viadis e l'axa istorica tranter la Bregaglia, l'Engiadina e Venezia.
Effectivamain è la part la pli veglia da l’hotel Kulm vegnida construida en il 17avel tschientaner da la famiglia Gadina de Torriani da Coltura. Davent da Chiavenna è la famiglia ida ina giada a Venezia per manar là butias da latg ed ha uschia fatg stretgas relaziuns economicas e politicas tranter las duas regiuns. Ina perditga palpabla da questa istorgia èn las truccas istoricas da la famiglia: valischs da viadi massivas ch'èn vegnidas transportadas da lezzas uras sin chars sur ils pass. Ins po s'imaginar vivamain co ch'ins tgirava pitschens souvenirs da la patria en lur intern per mitigiar l'encreschadetgna en il lontan.
Entant che questas truccas veglias purtavan fragments da las muntognas or en il mund, volva Umberto Cavenago la perspectiva cun in zic ironia: Sia sculptura envida il public d'entrar sez en l'intern da la muntogna e transfurma l'experientscha en in nov souvenir ch'ins po prender cun sai.