Program ed occurrenzas spezialas
Oz s’extenda ina Festa federala da tir per regla sur in mais e porscha in program bain emplenì. Ultra dal tir regular che ha lieu mintga di – era la dumengia –, procuran diversas concurrenzas spezialas per ulteriurs puncts culminants: il di da la giuventetgna, la concurrenza da l’armada, il di da las Svizras e dals Svizzers a l’exteriur, il di da las academicras e dals academichers, las concurrenzas dal cussegl dals chantuns, las concurrenzas da maistra tiradura u maister tiradur, las rangaziuns. In highlight particular per la citad ospitanta è il di da festa uffizial cun in til che envida l’entira populaziun da star da cumpagnia. Er bleras persunalitads enconuschentas, sco ils cussegliers federals (p.ex. Felix Calonder en l'onn 1949, Jean-Pascal Delamuraz e Kurt Furgler en l'onn 1985), n'han betg manchentà la Festa federala da tir.
A chaschun da la Festa federala da tir dal 1949 ha il fotograf Reinhardt documentà a moda impressiunanta l’atmosfera a Cuira:
Ina persuna betg tiradura che visita la festa s’accorscha dentant svelt: Il mund dal tir ha ina lingua particulara: seria, passa, mustga u rangader, «königsausstich», rangaziun.
Las tiraduras ed ils tiradurs pon sa participar a differentas disciplinas, uschenumnadas serias. Quellas sa distinguan tras l’arma utilisada, la distanza da tir, il dumber da tirs e la valitaziun. Ina seria po ultra da quai esser dividida en pliras passas che cumpiglian serias da tirs e cun in total intermediar. La finamira da mintga tiradura e da mintga tiradur è clera: far uschè blers puncts sco pussaivel. En il meglier cas far ina mustga, damai tutgar amez la noda naira. Pli baud registrav’ins las serias sajettadas sin cartas da tir. Ina tala carta da la Festa federala da tir il 1842 a Cuira è conservada en il Museum retic dal Grischun:
Cun il term «rangader» è manegiada ina fanestra da temp che pussibilitescha da sajettar al lieu e d’avair nodas reservadas per ina tscherta seria. En il stan da sajettar procuran las chautiraduras ed ils chautiradurs per in andament correct senza incaps sco era per segirezza ed urden. L’organisatur da la festa da tir determinescha ordavant tgi che po sajettar cura e publitgescha ils plans da tir. Las tiraduras ed ils tiradurs pon s’annunziar individualmain u sur lur societads u sco gruppa. Las concurrenzas spezialas èn avertas mo per persunas definidas: Il di da las Svizras e dals Svizzers a l’exteriur pon sa participar sulettamain persunas che vivan a l’ester, a la lutga finala il davos di da la festa pon far part mo las meglras tiraduras ed ils megliers tiradurs e cumbatter per il titel da campiunessa u campiun.
La festa da tir na finescha betg – sco ch’ins pudess spetgar – il davos di da la festa, mabain trais mais pli tard a chaschun da la rangaziun festiva.